Lekcja na Dzień Kobiet (klasy 1-4)

Dzień Kobiet to święto, o którym wiele się mówi, także w szkole. Możemy z tej okazji rozmawiać o sławnych kobietach, np. naukowczyniach, pisarkach, artystkach. Możemy też mówić o kobietach ważnych dla nas: mamach, babciach, ciociach czy nauczycielkach. Albo zagłębić się w siebie i spróbować rozpoznać własne cechy, jednocześnie rozwijając postawę tolerancji wobec każdego człowieka. Zachęcam do skorzystania ze scenariusza zajęć opartych na cyklu Kolba. 

Temat lekcji: Rozumiem siebie i uczę się akceptować innych.

Cele - uczeń/uczennica:

• rozpoznaje cechy przypisane kulturowo kobietom i mężczyznom
• akceptuje to, że każdy człowiek ma indywidualne cechy, które mogą różnić się od tych przypisywanych kulturowo kobietom i mężczyznom
• opisuje własne cechy i wykonuje z nich chmurę wyrazową

DOŚWIADCZENIE (10 min)

Podziel uczniów na 3-4 osobowe grupy. Pokaż uczniom i uczennicom poniższe chmury wyrazowe (możesz je wydrukować lub wyświetlić na ekranie). Poproś, aby uczniowie w grupach zdecydowali, która chmura opisuje kobietę, a która mężczyznę. Powinni także przygotować uzasadnienie swojego wyboru. Kiedy uczniowie rozmawiają, spaceruj po klasie, przysłuchuj się im. Możesz pobudzać dyskusję, zadając pytania, np. Dlaczego tak sądzicie? Skąd to wiecie? Macie jakieś przykłady wśród swoich znajomych? Itp. Na koniec zostaw 2-3 minuty grupom na zaprezentowanie swojego zdania. 

Chmury wyrazowe do pobrania w formacie pdf

REFLEKSJA (5 min)

Prawdopodobnie już podczas prezentacji grupowych po poprzednim ćwiczeniu wywiąże się dyskusja. Pobudzaj ją. Jeśli dyskusji nie było, zacznij ją teraz. Pytaj o słowa, które wzbudziły najwięcej dyskusji w grupach, albo które mogą kojarzyć się zarówno z kobietami, jak i mężczyznami.

• Czy któreś słowa sprawiły Wam trudność? Może według Was nie pasują do reszty?
• Dlaczego uważacie, że ... [mężczyzna] musi być odważny / silny fizycznie?
• Czy ... [kobieta] też może mieć takie cechy? 
• Znacie jakąś kobietę, która jest odważna / która lubi rywalizację / interesuje się samochodami?
• Znacie jakiegoś mężczyznę, który jest troskliwy / wrażliwy / lubi zakupy? 

WIEDZA (5 min)

Ta część lekcji jest uzupełnieniem refleksji. Możliwe, że uczniowie i uczennice podczas refleksji sami doszli do założonych wniosków. Nauczyciel czuwa i w razie potrzeby uzupełnia wiedzę. 

Warto podkreślić, że cechy, które pojawiły się na chmurach wyrazowych to cechy kulturowo przypisywane kobietom i mężczyznom, ale nie występują u nich w równym stopniu, tzn. nie każda kobieta jest tak samo troskliwa, i są mężczyźni, którzy lubią zakupy. Nie każdy musi się w ten podział wpisywać i jest to całkowicie akceptowalne. Każdy człowiek jest osobną jednostką i ma indywidualne cechy. Świat byłby bardzo nudny, gdyby wszystkie kobiety były takie same. 

To kulturowe przypisanie cech wynika z przede wszystkim z przeszłości, kiedy kobiety i mężczyźni pełnili w społeczeństwie zupełnie inne role. Kobiety były matkami i opiekunkami, dbały o dom i rodzinę, mężczyźni zaś zapewniali stałe dochody oraz wykonywali prace fizyczne. Wiele z tych przekonań nadal funkcjonuje, ale często spotykamy osoby, które postępują zupełnie inaczej: mężczyźni opiekują się dziećmi w takim samym stopniu jak kobiety, kobiety wykonują zawody dawniej przeznaczone głównie dla mężczyzn. Ważne jest, aby każdy przyjmował taką rolę, jaka odpowiada jego / jej cechom i zainteresowaniom (w zgodzie z możliwościami i potrzebami najbliższych).

ZASTOSOWANIE (25 min)

Poproś, aby każdy uczeń i uczennica zastanowił się nad własnymi cechami oraz nad tym, jakie inne słowa świetnie go / ją opisują. Następnie niech każdy wykona własną chmurę wyrazową na wzór tych pokazanych na początku lekcji. Jeśli uczniowie znają jakieś konkretne narzędzie do tworzenia chmur wyrazowych (np. WordArt) i macie w sali tablety lub komputery, niech każdy wykona własną chmurę wyrazową. Jeśli wystarczy wam czasu, możecie umieścić wszystkie chmury wyrazowe na tablicy wirtualnej, np. Wakelet lub Padlet, a potem zgadywać, która chmura należy do kogo. 

Jeśli wcześniej nie tworzyliście chmur wyrazowych online, na tej lekcji nie będzie czasu, aby się tego nauczyć. W takiej sytuacji rozdaj dzieciom białe kartki A4 lub A5 i poproś o wypisanie wyrazów, które dobrze je opisują. Uczniowie nie powinni podpisywać kartek! Następnie zbierz kartki i powieś je na tablicy. Daj uczniom kilka minut na poczytanie i zdecydowanie, do kogo należą poszczególne zestawy wyrazów. Mogą dopisywać na kartkach imię osoby, która według nich jest autorem/autorką danej chmury. Możesz też dać im chwilę, a potem wskazywać poszczególne kartki i pytać klasy, kto według nich jest autorem. 

Zachęć ich, aby kontynuowali ten temat w wolnym czasie - może zauważyli, że ktoś na swojej kartce pominął cechę, którą powinien dopisać? Niech udzielą sobie informacji zwrotnej. Warto, aby uczniowie i uczennice zatrzymali własne opisy - być może będzie okazja do tego wrócić za kilka miesięcy i sprawdzić, czy coś się zmieniło. 

Zapraszam do zapoznania się z moją ofertą SZKOLEŃ dla nauczycieli i nauczycielek oraz WARSZTATÓW dla uczniów i uczennic.  

Angażowanie uczniów w decyzje programowe

Wiele razy już pisałam o tym, że uczniowie powinni mieć możliwość współdecydować o tym, czego będą się uczyć. Realizowanie podręcznika na ślepo, kartka po kartce, nie ma sensu, gdyż każdy uczeń jest inny, ma inne potrzeby, możliwości i zainteresowania. Dlatego ciągle szukam sposobów na to, aby dopasować materiał do uczniów. Ale najpierw muszę wiedzieć, co ich interesuje. 

Mogę o tym po prostu porozmawiać, ale mogę też wykorzystać narzędzia TIK, dzięki którym odpowiedzi przybierają atrakcyjny wygląd i łatwiej jest potem sprawdzać, co udało się zrealizować. Robimy to na początku nowego działu lub grupy tematów. Ja, oczywiście, mam swój plan dopasowany do wymagań podstawy programowej i aktualnych potrzeb dzieci. Ale staram się zostawić przestrzeń dzieciom - przygotowując np. zadanie na czytanie ze zrozumieniem nie muszę dawać tekstu z podręcznika; mogę przygotować tekst o tym, co dzieci interesuje. 

Proponuję 2 proste pomysły (zostały sprawdzone z pierwszakami): 

Mapa myśli

Utworzyłam mapę myśli na MindMeister. Utworzyłam 4 podstawowe zagadnienia, abym miała pewność, że wpisuję się w podstawę programową. Podczas lekcji dzieci mówiły swoje pomysły na to, o czym możemy rozmawiać podczas lekcji, a ja na bieżąco dopisywałam do mapy myśli. Potem wydrukowałam mapę i powiesiłam w sali, abyśmy mogli kontrolowac realizację naszego planu.

Chmura wyrazowa

Chmury wyrazowe dzieci tworzyły w grupach na tabletach. Wykorzystałam stronę WordArt, na której można tworzyć bez logowania. Zaczynaliśmy właśnie rozmawiać o przyrodzie. Poprosiłam, aby dzieci utworzyły chmury wyrazowe o tym, co intersuje je w zakresie przyrody. Potem pobrałam ich chmury i zgrałam je na komputer. Po przeanalizowaniu spisałam listę tematów do omówienia. Lista wisi w sali i dzieci same kontrolują, czy ich ciekawość została zaspokojona. 

Podobnie działają Mentimeter oraz Jamboard. Na Mentimeter uczniowie mogą również tworzyć wspólną chmurę wyrazową lub tablicę z wypowiedziami. Jamboard to apliakcja dostępna na koncie google. Jest to tablica, którą możemy poprzez link udostępnić uczniom do edycji - nie muszą zakładać konta, po prostu dodają notatki, na których piszą swoje pomysły na lekcje. Niestety, moga też usuwać pomysły innych, więc trzeba jasno ustalić zasady. 

Powyższa chmura powstała właśnie w menitmeter. Stworzyli ją uczniowie klasy 4 na lekcji języka angielskiego, kiedy zaczynaliśmy rozmawiać o sporcie. Chciałam wiedzieć, jakie sporty interesują ich najbardziej, aby dopasować materiał do ich zainteresowań. 

Dzięki temu, że angażuję uczniów w decyzje programowe zajęcia są ciekawsze, uczniowie bardziej zmotywowani, a ja wiem, że to, czego się uczymy, może im się faktycznie przydać. 

Mentimeter - idealny na lekcje

Powinnam napisać - idealny na wiele sytuacji, gdyż to narzędzie, za pomocą którego stworzymy ankiety, chmury wyrazowe, ranking, quiz, prezentację i inne. Można go wykorzystać do wspólnego ustalenia zasad, utrwalenia słownictwa, zaplanowania lub podsumowania projektu, wprowadzenia nowego tematu czy zdiagnozowania, co uczniowie już wiedzą na dany temat. To zaledwie kilka możliwości. 

Opiszę krótko podstawowe funkcje tego narzędzia. Pokażę także, w jaki sposób można je wykorzystać podczas lekcji. 

Zakładamy darmowe konto na mentimeter.com i logujemy się. Aby utworzyć nową ankietę / prezentację klikamy niebieski przycisk +New presentation po lewej stronie. Od razu musimy wpisać tytuł. Następnie otwiera sie obszar roboczy z dużym menu po prawej stronie. Trzy główne zakładki w tym menu to: Type (rodzaj prezentacji), Content (zawartość, treść) oraz Customize (dodatkowe ustawienia takie, jak data wygaśnięcia prezentacji itp.).

Najpierw wybieramy rodzaj prezentacji / ankiety. Po kliknięciu w wybrany rodzaj od razu jesteśmy przerzuceni do drugiej zakładki - treść. Wtedy widzimy, co jest do wpisania i jeśli nie o to nam chodziło, możemy wrócić do zakładki Type i zmienić rodzaj. Po wybraniu właściwego rodzaju wpisujemy treść (w zależności od wybranego rodzaju), np. w Multiple Choice musimy wpisać pytanie i podać opcje odpowiedzi, z których odbiorca będzie wybierał. 

Od razu wybieramy sposób zaprezentowania wyników (Result layout). Możemy ustawić opcje dodatkowe (Customize). Po skończeiu klikamy na Present w prawym górnym rogu. Otwiera się gotowa prezentacja, którą wyświetlamy na ekranie dla innych, lub podajemy adres www.menti.com oraz numer pokazany na górze slajdu naszej prezentacji. Jeszcze inną opcją jest udostępnienie prezentacji odbiorcom porzez bezpośredni link lub QR Code - oba sposoby dostępne sa po kliknięciu na Share w prawym górnym rogu. 

Między innymi właśnie dzięki tak prostemu udostepnianiu Mentimeter nadaje się do pracy z uczniami - nie musza się nigdzie logować, a poprzez rodzaj prezentacji od razu określamy, jaką treść będa podawać. Warto pamiętać, że standardowo utworzona prezentacja jest "otwarta" przez 2 dni od momentu kliknięcia na Share. Możemy  jednak wydłużyć ten czas klikając na Expand w oknie udostępniania.

Używam Mentimeter:

do ustalania zasad pracy na lekcjach:

do utrwalenia poznanego słownictwa:

jako rozgrzewka na początku lekcji oraz do zdiagnozowania wiedzy posiadanej przez uczniów przed wprowadzeniem nowego tematu:

podczas webinariów:

do ewaluacji lekcji:

Jakie macie pomysły na zastosowanie Mentimeter?