Pokazywanie postów oznaczonych etykietą szkoła jako firma. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą szkoła jako firma. Pokaż wszystkie posty
Gdyby szkoła była firmą...

Gdyby szkoła była firmą...

Gdyby szkoła była firmą, a uczniowie i ich rodzice - klientami, być może dałoby się zastosować w edukacji pewne prawa i procesy wykorzystywane w gospodarce. Zaraz, zaraz... A właściwie czemu nie moglibyśmy zastosować niektórych reguł rządzących przedsiębiorstwami w szkołach publicznych, mimo że nie są firmami, nie konkurują na wolnym rynku i zazwyczaj nie muszą walczyć o klientów? (Mam tu na myśli obwodowe szkoły podstawowe - szkoły średnie i wyższe, a także szkoły prywatne na pewno walczą o klientów.)


Zacznijmy od teorii projektowania zachowań. Celem szkoły jest kształcenie i wychowywanie młodych ludzi, a więc kształtowanie pewnych zachowań, które będą prowadziły uczniów do osiągnięcia wiedzy i umiejętności. Takimi zachowaniami może być np. czytanie instrukcji, stosowanie strategii wykonywania określonych zadań, poprawianie błędów, regularna nauka słówek z języka obcego, czytanie lektur itd. 
Zgodnie z teorią projektowania zachowań, aby dane zachowanie miało miejsce muszą wystąpić 3 warunki: możliwości, motywacja, impuls do działania. 

Możliwości

Zadaniem szkoły jest stworzenie uczniowi warunków do nauki: warunków w znaczeniu przestrzeni i materiałów, ale też sytuacji edukacyjnych. To właśnie obszar działania nauczyciela, który musi wyznaczyć cel zajęć i tak dobrać aktywności oraz materiały, aby uczeń mógł ten cel osiągnąć. Cel powinien być dostosowany do możliwości ucznia - wiadomo, że nie napisze listu uczeń, który nie zna liter (przykład ekstremalny, ale każdy nauczyciel może podać w ramach nauczanego przedmiotu wiele umiejętności, które nie będą przez ucznia opanowane bez konkretnej wiedzy i wcześniejszego opanowania innych umiejętności). Dlatego proces edukacyjny jest usystematyzowany i poszczególne umiejętności zdobywamy po kolei. 

Warto dodać, że cel musi leżeć w zasięgu możliwości danego ucznia, dlatego proces edukacji musi być zindywidualizowany. Każdy uczy się w swoim tempie, ma inne zainteresowania i możliwości intelektualne. Dlatego formułując cel musimy dbać o to, aby jego osiągnięcie było w zasięgu każdego ucznia (co nie oznacza, że każdy uczeń ma wykonać dokładnie takie same zadania, aby do tego celu dotrzeć).

Motywacja

To zagadnienie nie jest niczym nowym - wszyscy wiemy, że do efektywnej nauki potrzebna jest motywacja. Najlepiej działa motywacja wewnętrzna, którą należy podtrzymywać i pielęgnować, a w razie jej braku - spróbować wywołać. Motywację wewnętrzną podtrzymuje np. relacja z nauczycielem, poczucie przynależności do grupy, zainteresowania oraz zaciekawienie tematem, a także stawiane sobie cele krótko i długoterminowe. 

Często próbujemy wywołać konkretne zachowania poprzez motywację zewnętrzną, np. oceny. Jest to jednak opcja mająca zdecydowanie mniejsze oddziaływanie - wtedy dochodzi do głosu słynna metoda "3z": zakuć, zdać, zapomnieć...

Impuls do działania

Impulsem do działania może być jakieś wydarzenie lub uświadomienie sobie jakiejś prawdy. W odróżnieniu od motywacji, która jest względnie stała, impuls działa w konkretnym momencie. Może to być np. intrygująca zagadka do rozwiązania, zaciekawienie, przypomnienie o zbliżającym się terminie, czyjaś prośba, zrozumienie zagadnienia (moi uczniowie zwykle wtedy czują satysfakcję i chcą wykonywać więcej zadań danego typu), ciekawy pomysł itp. 


Zwykle projektowanie zachowań (behavior model BJ Fogga) stosowany jest w marketingu po to, aby przekonać klienta do zakupu jakiegoś towaru lub usługi. Nadaje się jednak również do edukacji. Połączenie tych 3 elementów (możliwości, motywacja, impuls) sprawia, że uczeń zachowuje się w określony sposób - uczy się. Warto pamiętać, że za pomocą tego modelu możemy sprawić, że pewne zachowania pojawią się lub zostaną wzmocnione (np.pilnowanie porządku na ławce, zgodna współpraca w grupie, rozumienie tekstu czytanego), ale możemy też zadziałać w drugą stronę - zmniejszyć częstotliwość występowania lub całkowicie wyeliminować niektóre zachowania niepożądane, (np. zapominanie o pracy domowej czy popełnianie błędów ortograficznych w określonych wyrazach). 


Źródło: https://behaviormodel.org/, 16.05.2021. 

Copyright © Blog Dla Nauczycieli , Blogger